Naipablaak daytoy nga estoria babaen ti pannakitinnulong ti Center for Public Integrity, maysa a di makaganansia a siled ti damdamag a mangsuksukisok iti di panagpapada.
digos. agsit. bisikleta. Nagduduma ti trabaho da Kevin Hartley, Drew Wynn, ken Joshua Atkins idi natayda iti kurang a 10 a bulan ti naggigiddiatanda, ngem agpapada ti makagapu a nangpaababa iti biagda: maysa a kemikal iti paint thinner ken dadduma pay a produkto a mailaklako kadagiti tiendaan iti intero a pagilian.
Iti ladingit ken butengda, inkari ti pamilia nga aramidenda ti amin a kabaelanda tapno mapasardeng manen ti panagpapatay ti methylene chloride.
Ngem idiay E.U., gapu iti nagduduma a pakasaritaanna iti nakapuy a proteksion dagiti trabahador ken konsumidor, nakaskasdaaw ta manmano a kemikal ti nagsagaba iti dayta a gasat. Kastoy ti nagbalin a serial killer ti methylene chloride, iti laksid dagiti pakdaar maipapan kadagiti peggad ti asukna sakbay unay a naipasngay da Hartley, Wynn, ken Atkins. Pinulpullo, no saan nga ad-adu pay, ti napapatay iti napalabas a dekada nga awan ti aniaman a panangibabaet ti ahensia.
Kalpasan ti imbestigasion ti Center for Public Integrity ken kiddaw dagiti manangitandudo iti kinatalged, insingasing kamaudiananna ti US Environmental Protection Agency a kaaduanna a maiparit ti pannakausar dayta kadagiti pangikkat iti pintura.
Enero 2017 idi, maudi nga aldaw ti administrasion ni Obama. Natay ni Hartley idi Abril iti dayta a tawen, ni Wynn idi Oktubre iti dayta a tawen, ni Atkins idi Pebrero iti simmaganad a tawen iti tengnga ti deregulation frenzy ti administrasion ni Trump, ket kayat ti administrasion ni Trump nga ibaba dagiti pagannurotan, saan a mainayon dagitoy, nangruna iti Environmental Protection Agency. Awan serserbi ti singasing a methylene chloride.
Nupay kasta, 13 a bulan kalpasan ti ipapatay ni Atkins, inkeddeng ti Trump Environmental Protection Agency, gapu iti pannakapilit, nga isardeng ti panaglako iti tingi kadagiti paint thinner nga addaan iti methylene chloride. Idi Abril, insingasing ti Environmental Protection Agency ti Biden ti pannakaiparit ti kemikal manipud iti amin a produkto ti konsumidor ken kaaduan a pagtrabahuan.
“Manmano nga aramidenmi daytoy idiay E.U.,” kinuna ni Dr. Robert Harrison, klinikal a propesor iti occupational ken environmental medicine idiay University of California, San Francisco. “Dagitoy a pamilia ti bannuarko.”
Kastoy ti panangparmekda kadagiti posibilidad a magun-odda dagitoy a resulta, ken ti balakadda no addaka iti isu met laeng a narigat a dana, ramanenna man ti kasasaad dagiti napeggad a produkto, di natalged a kasasaad ti panagtrabaho, polusion, wenno dadduma pay a peggad.
“Google everything,” kinuna ni Brian Wynn, a ti 31-años a kabsatna a ni Drew ket gimmatang iti produkto a dichloromethane tapno mapabaro ti kapeanna a nalamiis a serbesa idiay South Carolina. “Ket maysa nga apela kadagiti umili.”
Kastoy ti pannakaammona maipapan iti panagimbestigar ti publiko a naipablaak dua a tawen sakbay ti ipapatay ti kabsatna, a nakiuman kadagiti eksperto ken naammuanna ti amin manipud no sadino ti paggatangan iti groseri agingga no apay a narigat unay a matunton dagitoy nga ipapatay. (Makapapatay dagiti asuk ti methylene chloride no maurnongda iti uneg ti balay, ket ti abilidadda a mangpataud iti atake ti puso ket kasla natural nga ipapatay no awan ti agaramid kadagiti panagsukimat iti toxicology.)
Balakad manipud iti ina ni Kevin, ni Wendy Hartley: “Academic” ti kangrunaan a sao iti panagbirok. Mabalin nga adda sibubukel a korpus ti panagsirarak nga agur-uray laeng kenka. “Makatulong daytoy a mangisina iti opinion manipud iti kinapudno,” insuratna iti email.
Ni Lauren Atkins, ti ina ni Joshua, 31, a natay bayat nga ikagkagumaanna nga ilinteg ti sango a tinidor ti BMX bike-na, ket namin-adu a nakisarita ken ni UCSF Harrison. Idi Pebrero 2018, nasarakan ti anakna a natay a naalipunget iti abay ti maysa a litro a lata ti paint stripper.
Ti pannakaammo ni Harrison iti methylene chloride ti nakatulong kenkuana a nangipatarus kadagiti report ti toxicology ken autopsy ti anakna iti depinido a pakaigapuan ti ipapatay. Daytoy a kinalawag ket natibker a pangibatayan iti panagtignay.
Masansan a ti pannakaisarang iti kemikal ket mangpabayag iti pannakadangran dagiti tattao, a pakaigapuan dagiti epekto iti salun-at a mabalin a saan nga agparang iti adu a tawen. Mabalin nga umasping nga estoria ti polusion. Ngem ti akademiko a panagsirarak ket nasayaat pay laeng a pangrugian no kayatmo nga adda aramiden dagiti gobierno maipapan kadagitoy a peggad.
Ti kangrunaan a gubuayan ti balligida ket dagitoy a pamilia ket konektado kadagiti grupo a dati nga agtartrabaho iti kinatalged ti kemikal ken konektado iti tunggal maysa.
Kas pagarigan, nakasarak ni Lauren Atkins iti petision iti Change.org maipapan kadagiti produkto ti methylene chloride manipud iti grupo a mangitantandudo a Safer Chemicals Healthy Families, a paset itan ti Toxin-Free Future, ket pinirmaan dayta kas pammadayaw iti nabiit pay a pimmusay nga anakna. Napardas nga inyunnat ni Brian Wynn ti imana.
Ti panagtitinnulong ket mangkapital kadagiti pigsada. Iti kaawan ti panagtignay ti EPA, saan a kasapulan a mangrugi manen dagitoy a pamilia tapno piliten dagiti aglaklako a mangikkat kadagiti produkto kadagiti estanteda: Inrugi ti Safer Chemicals Healthy Families ti kampania a “Think Store” kas sungbat kadagiti kasta nga awag.
Ket saanda a kasapulan a panunoten a mismo ti makin-uneg a panagandar ti departmental rulemaking wenno panaglobby iti Capitol Hill. Nataltalged a Kemikal Adda kinalaing dagiti Nasalun-at a Pamilia ken ti Environmental Defence Fund iti daytoy a benneg.
AD-ADU PAY: ‘Maysa a dadagsen iti biag’: Natakuatan ti maysa a panagadal a mamitlo a daras a matay dagiti natataengan a nangisit gapu iti polusion ti angin ngem kadagiti puraw nga adulto.
Panangbirok iti pagsasao maipapan iti panagbalbaliw ti klima ni Heather McTeer Toney ket makilablaban para iti hustisia iti aglawlaw idiay Abagatan
“No makabukelka iti team a kas iti daytoy... addaanka iti pudno a pannakabalin,” kinuna ni Brian Wynn, a nangidakamat iti Natural Resources Defense Council, sabali pay a grupo nga aktibo iti isyu.
Saan nga amin nga interesado iti daytoy a dangadang ket makaaramid iti akem ti publiko iti dayta. Kas pagarigan, dagiti imigrante nga awanan iti permanente a legal a kasasaad ket dakdakkel ti peggadda kadagiti peggad iti pagtrabahuan, ket ti kinakurang ti kasasaadda mabalin a mamagbalin a narigat wenno imposible kadakuada nga agsao.
Paradoksal, no dagitoy a pamilia ket ipamaysada amin nga atensionda iti Environmental Protection Agency, mabalin a saan nga aktibo ti ahensia, nangruna bayat ti administrasion ni Trump.
Babaen ti Mind the Store, awaganda dagiti aglaklako a mangispal iti biag babaen ti saan a panaglako kadagiti paint strippers nga addaan iti methylene chloride. Nagballigi dagiti petision ken protesta. Saggaysa nga immanamong dagiti kompania a kas iti Home Depot ken Walmart nga agsardeng.
Babaen ti Safer Chemicals, Healthy Families ken Environmental Defence Fund, awaganda dagiti kameng ti Kongreso nga agtignay. Nagturongda idiay Washington nga addaan iti ladawan ti pamilia. Nakisaritada kadagiti reporter, ket ad-adda a pinaputokan ida ti pannakasaklaw ti damag.
Nagsurat dagiti senador manipud South Carolina ken maysa a kameng ti Kongreso ken ni Scott Pruitt, nga administrador idi ti Environmental Protection Agency. Indagadag ti sabali pay a kameng ti Kongreso ken ni Pruitt nga umatras iti panagsasarita iti isyu bayat ti Abril 2018 a hearing. Amin dagitoy, segun ken ni Brian Wynn, ket nakatulong kadagiti pamilia a mangyurnos iti miting ken ni Pruitt idi Mayo 2018.
“Nakigtot ti seguridad gapu ta awan ti napan nangkita kenkuana,” kinuna ni Brian Wynn. “Kasla unay ti pannakaam-ammona iti naindaklan ken mannakabalin nga Oz.”
Iti dalan, nagturong dagiti pamilia kadagiti korte. Inusarda ti social media tapno pakdaaran dagiti tattao a dida ikabil ti bagbagida iti peggad. Napan ni Lauren Atkins iti hardware store tapno kitaenna a mismo no talaga nga inaramidda ti kunada nga ar-aramidenda tapno mairuar dagiti produkto a methylene chloride kadagiti estante. (No dadduma wen, no dadduma saan.)
No kasla makabannog amin dagitoy, dikay agkamali. Ngem nalawag nga imbaga dagiti pamilia no ania ti mapasamak no dida bumallaet.
“Awan ti maaramid,” kinuna ni Lauren Atkins, “kas awan pay ti naaramidan idi.”
Umadu dagiti babassit a panagballigi. Maysa a banag ti mangiturong iti sabali bayat a saan a sumuko ti pamilia. Masansan a kasapulan ti napaut a panagtutunos: nainkasigudan a nabannayat ti panagaramid iti pederal a pagannurotan.
Mabalin a kasapulan ti sumagmamano a tawen wenno nasursurok pay tapno makompleto ti ahensia ti panagsirarak a kasapulan tapno makaaramid iti pagannurotan. Masapul a lumasat ti singasing kadagiti lapped sakbay a maileppas dayta. Nupay kasta, in-inut la ketdi nga agparang ti aniaman a restriksion wenno baro a kasapulan bayat ti panaglabas ti panawen.
Ti nangpalubos kadagiti pamilia a makagun-od iti paset a panangiparit ti EPA iti napartak unay ket ti ahensia nga inruarna ti singasing sakbay nga aktual nga in-shelfna dayta. Ngem saan nga epektibo ti restriksion ti EPA agingga iti 2.5 a tawen kalpasan ti ipapatay ni Kevin Hartley. Ket dida saklawen ti panagusar iti pagtrabahuan – kas iti 21-anyos a ni Kevin a mang-fiddling iti banio iti trabaho.
Nupay kasta, mabalin nga agaramid ti ahensia iti nagduduma a pangngeddeng depende no siasino ti mangimatmaton. Ti kaudian a singasing ti EPA, a naikeddeng iti Agosto 2024, ket mangiparit iti panagusar iti methylene chloride iti kaaduan a pagtrabahuan, agraman ti panangrefinishing iti bathtub.
“Masapul nga anusam.Masapul nga agbalinka a napinget,” kuna ni Lauren Atkins. “No mapasamak dayta iti biag ti maysa a tao, nangruna no dagiti annakmo, masarakanmo dayta. Mapaspasamak ita.”
Narigat ti panangiturong iti panagbalbaliw. Mabalin a narigrigat ti panagsapul iti panagbalbaliw gapu ta nasaktanka wenno ti maysa nga ay-ayatem, uray no makaipaay dayta iti liwliwa nga awan sabali.
Buckle up ta daytoy ket agbalinto nga emosional a pannakarba ti tren, mamakdaar ni Lauren Atkins. “Kanayon a damagen kaniak dagiti tattao no apay nga itultuloyko nga ar-aramiden daytoy, iti laksid ti kinapudno a emosional ken narigat dayta? Kanayon ken kanayonto a kastoy ti sungbatko: “Gapuna saan a kasapulan nga agtugawka iti lugarko. Saan a kasapulan nga addaak iti ayanko.”
“Ania ti mariknam no mapukawmo ti kagudua ti bagim?No dadduma, kasla nagsardeng ti pusona iti isu met laeng nga aldaw a kas iti pusok, ”kinunana. “Ngem gapu ta diak kayat nga adda lumasat iti kastoy, diak kayat nga adda mapukaw ti napukaw ni Joshua, ket dayta ti kalatko. Nakasaganaak nga agaramid iti aniaman a kasapulan.”
Ni Brian Wynn, nga umasping ti motibona, ket mangitukon iti sesion a mangbang-ar iti stress tapno matulongannaka a mangileppas iti marathon-mo. Kukuana ti gym. “Masapul a mangbirokka iti pamay-an tapno mairuarmo ti emosionmo,” kinunana.
Patien ni Wendy Hartley a ti aktibismo ket makaagas a mismo babaen ti suporta ti dadduma a pamilia ken dagiti resulta a maragpatda a sangsangkamaysa.
Kas maysa nga organ donor, direkta ti epekto ti anakna iti biag ti sabsabali. Nasayaat a makita nga ad-adda a maiwaras ti tawidna kadagiti estante ti tiendaan ken opisina ti gobierno.
“Adu pay ti naispal ni Kevin a biag,” insuratna, “ken agtultuloyto a mangispal iti biag iti sumaganad a tawtawen.”
No idurduronmo ti panagbalbaliw, nalaka laeng nga ipapan a kanayon nga agballigi dagiti lobbyist a mangbayad tapno mataginayon ti kasasaad. Ngem ti kapadasam iti biag ket awit-awitna ti dagsen a di magatang.
“No ammom nga isalaysay ti estoriam, no kasta ket paset ti biagmo, kalpasanna mabalinmo nga aramiden dayta – ket inton maisalaysaymo dayta nga estoria, good luck to you, lobbyist,” kinuna ni Brian Wayne. “Immaykami nga addaan iti passion ken ayat nga awan kapadana.”
Ti balakad ni Wendy Hartley: “Dika agbuteng a mangipakita iti emosionmo.” Pagsaritaan ti maipapan iti epektona kenka ken iti pamiliam. “Ipakitam kadakuada ti personal nga epekto babaen kadagiti retrato.”
“Innem a tawenen ti napalabas, no adda koma nagkuna, ‘No umdas ti kapigsana nga ipukkawmo daytoy, dumngeg kenka ti gobierno,’ nagkatawaak koma,” kinuna ni Lauren Atkins. “Guess what? Mabalin nga adda pagdumaan ti maysa a botos. Panagkunak, paset dayta ti tawid ti anakko.”
Ni Jamie Smith Hopkins ket maysa a reporter para iti Center for Public Integrity, maysa a di makaganansia a siled ti damdamag a mangimbestiga iti di panagpapada.